|
Hazırda qalaktikada Azərbaycanın adı ilə bağlı 11 göy cismi var. Bu barədə APA-ya Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) N.Tusi adına Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının (ŞAR) direktoru Əyyub Quliyev bildirib. Onun sözlərinə görə, Azərbaycan astronomlarının qazandığı uğurlar nəticəsində Beynəlxalq Astronomiya İttifaqı 8 kiçik planetə Azərbaycanla bağlı ("Nizami Gəncəvi", "Nəsrəddin Tusi", "Hüseyn Cavid", "Müslim Maqomayev", "Azərbaycan", "Şamaxı Astrofizika Rəsədxanası", "Sorin" (Azərbaycanda çalışmış rus alimi), "Əyyub Quliyev") adlar verilib. Həmçinin Marsda və Ayda üç krater ŞAR əməkdaşlarının adı ilə adlandırılıb.
Ə.Quliyev deyib ki, son zamanlar rəsədxanada 2000-dən çox ulduzun spektrləri alınıb, emal və təhlil edilib, bir sıra ulduz atmosferlərində periodik dəyişkənliklər, Günəş atmosferində qeyri-adi dalğavarı hərəkət qeydə alınıb, yeni elektron komet kataloqu yaradılıb və onun əsasında komet sistemində indiyədək məlum olmayan effektlər aşkar edilib, bir sıra asteroidlərin kimyəvi tərkibi öyrənilib, Günəş atmosferində qeyri-adiabatik rəqslərin nəzəriyyəsi yaradılıb, ionosferdən keçən yüksək tezlikli radio siqnalların ssintilyasiyası və onun Günəş fəallığından asılılığı tədqiq edilib, Günəş fəallığının yeni mexanizmi irəli sürülüb, yeni müşahidə sistemləri və işıqqəbuledicilər yaradılıb. Ə.Quliyev deyib ki, ŞAR dəniz səviyyəsindən 1500 m. hündürlükdə yerləşir və buna görə dünyanın bir sıra astronomik rəsədxanalarını qabaqlayır. Rəsədxananın yerləşdiyi nöqtənin coğrafi enliyi 40 dərəcə təşkil edir. Rəsədxana çətin müşahidə olunan cənub göyünün öyrənilməsində müəyyən üstünlüklərə malikdir. Burada müşahidə olunan aydın gecələrin sayı 190-200 təşkil edir ki, bu mənada da ŞAR dünya rəsədxanalarının əksəriyyətini üstələyir.
|